هشت سال پس از آنکه دادستانهای ایالات متحده بهصورت محرمانه شرکت چینی هواوی را به فریب بانک HSBC و سایر مؤسسات مالی بر سر تعاملات تجاری با ایران متهم کردند، این پرونده سرانجام وارد مرحله محاکمه علنی شد. هماکنون روند انتخاب اعضای هیئت منصفه در دادگاه فدرال بروکلین واقع در نیویورک آغاز شده است.
هواوی در این پرونده علاوهبر کلاهبرداری بانکی، با اتهامات سنگین دیگری نیز روبهرو است. تبانی برای سرقت اسرار تجاری از پنج شرکت فناوری آمریکایی، پنهانکاری درباره فعالیتهای تجاری در کره شمالی و ارسال تجهیزات نظارتی به ایران، از جمله مواردی محسوب میشوند که علیه این غول فناوری مطرح شده است.
این محاکمه به یکی از نخستین و دقیقترین رویاروییهای دولت آمریکا با یک شرکت بزرگ فناوری چینی پایان خواهد داد. همچنین این نبرد قضایی با تشدید رقابت تکنولوژیک میان واشنگتن و پکن و تلاشهای کاخ سفید برای جلوگیری از دسترسی ارتش چین به فناوریهای پیشرفته آمریکایی در حوزههای حساسی مانند هوش مصنوعی همزمان شده است. ریشه این تنشها به سال ۲۰۱۸ و بازداشت «منگ وانژو»، مدیر ارشد مالی هواوی در ونکوور کانادا بازمیگردد؛ رویدادی که به یک بحران دیپلماتیک سهجانبه میان آمریکا، چین و کانادا تبدیل شد.
صدور حکم محکومیت احتمالی در پرونده مربوط به ایران، موضع واشنگتن را در توجیه قرار دادن هواوی در فهرست سیاه تجاری سال ۲۰۱۹ تقویت خواهد کرد؛ اقدامی که آمریکا در آن زمان با تکیه بر تهدیدات علیه امنیت ملی انجام داد. دادگاه این پرونده زیر نظر قاضی فدرال، «ان دانلی» برگزار میشود و انتظار میرود حدود سه ماه طول بکشد؛ بازهای که با دیدار «دونالد ترامپ» و «شی جینپینگ»، رئیسجمهور چین در ۲۴ سپتامبر همپوشانی خواهد داشت.
فهرست بلندبالای اتهامات این شرکت مواردی نظیر نقض قوانین تحریمهای آمریکا علیه ایران، پولشویی، باجگیری سازمانیافته، کلاهبرداری مخابراتی و ممانعت از اجرای عدالت را در بر میگیرد؛ اتهاماتی که هواوی تمام آنها را رد کرده و بر بیگناهی خود اصرار دارد.
ارتباط هواوی با شرکت اسکایکام و نقض تحریمهای ایران
بخش مهمی از پرونده بر پایه گزارشهای تحقیقی منتشرشده در سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ پیرامون روابط پنهانی هواوی و شرکت Skycom شکل گرفته است که در ایران فعالیت میکرد. طبق این گزارشها، اسکایکام در سال ۲۰۱۰ پیشنهاد فروش تجهیزات رایانهای تحریمشده HP به ارزش دستکم ۱.۳ میلیون یورو (معادل تقریبی ۱.۵ میلیون دلار) را به بزرگترین اپراتور تلفن همراه ایران ارائه داده بود. علاوهبراین، اسناد نشان میدهند «منگ وانژو» در بازه زمانی میان فوریه ۲۰۰۸ تا آوریل ۲۰۰۹ عضو هیئت مدیره شرکت اسکایکام بوده است.
در صورت اثبات جرم، دادستانها ضبط داراییها و سودهای حاصل از فعالیتهای غیرقانونی را درخواست خواهند کرد و این غول چینی ممکن است با جریمههای مالی سنگینی روبهرو شود. به گفته «تاد هاف»، استاد حقوق تجارت در دانشگاه ایندیانا، میزان این جریمه براساس میزان منافع مالی شرکت و ضریب شدت جرم تعیین خواهد شد که میتواند ارقامی میان صدها میلیون تا چندین میلیارد دلار را شامل شود.